دلایل ایجاد کهیر چیست؟ چگونه آن را درمان کنیم؟

کهیر (Urticaria) یک واکنش پوستی است که با ایجاد لکه‌های قرمز یا صورتی، خارش، و تورم همراه است. این لکه‌ها که به‌عنوان بثورات پوستی نیز شناخته می‌شوند، ممکن است در اندازه‌های مختلفی ظاهر شوند و در بخش‌های مختلف بدن گسترش پیدا کنند. در برخی موارد، کهیر به‌سرعت ظاهر می‌شود و می‌تواند در عرض چند ساعت یا روز ناپدید شود، اما در موارد مزمن ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها ادامه داشته باشد.

دلایل ایجاد کهیر

کهیر معمولاً ناشی از واکنش سیستم ایمنی بدن به محرک‌ها است و عوامل مختلفی می‌توانند موجب ایجاد آن شوند. برخی از مهم‌ترین دلایل ایجاد کهیر عبارتند از:

1. آلرژی:
   • توضیح: رایج‌ترین دلیل کهیر آلرژی است. این آلرژی ممکن است به دلیل مصرف غذاهای خاص مانند بادام‌زمینی، شیر، تخم‌مرغ، غذاهای دریایی، یا حتی رنگ‌ها و مواد نگهدارنده موجود در مواد غذایی ایجاد شود. همچنین، آلرژی به داروهایی مانند پنی‌سیلین یا آسپرین نیز می‌تواند منجر به کهیر شود.
2. تماس با عوامل تحریک‌کننده:
   • توضیح: تماس پوست با مواد خاصی مانند شیره گیاهان، نیکل در زیورآلات، یا برخی مواد شیمیایی موجود در صابون‌ها و محصولات بهداشتی می‌تواند کهیر را تحریک کند.
3. نیش حشرات:
   • توضیح: نیش زنبور، مورچه، و سایر حشرات ممکن است واکنش آلرژیک شدیدی ایجاد کرده و باعث ایجاد کهیر شود.
4. استرس:
   • توضیح: استرس روانی یکی از عوامل شناخته‌شده‌ای است که می‌تواند به بروز یا تشدید کهیر منجر شود. در واقع، استرس می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و واکنش‌های التهابی مانند کهیر را ایجاد کند.
5. عفونت‌ها:
   • توضیح: برخی عفونت‌های ویروسی، باکتریایی، یا قارچی ممکن است موجب تحریک سیستم ایمنی بدن و بروز کهیر شوند. عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی و برخی ویروس‌ها مانند هپاتیت و مونونوکلئوز نیز ممکن است باعث کهیر شوند.
6. تغییرات دما:
   • توضیح: تماس با هوای سرد یا گرم، تعریق زیاد، و حتی تغییرات سریع دما ممکن است باعث بروز کهیر در برخی افراد شود. به این حالت کهیر سرمایی یا گرمایی می‌گویند.
7. ورزش و فعالیت بدنی:
   • توضیح: در برخی موارد، ورزش شدید یا فعالیت بدنی باعث تحریک کهیر می‌شود. این وضعیت می‌تواند ناشی از افزایش دمای بدن و تعریق باشد.
8. بیماری‌های مزمن:
   • توضیح: در موارد نادر، بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس یا بیماری‌های تیروئیدی ممکن است موجب بروز کهیر شوند.

علائم کهیر

علائم کهیر می‌تواند بسته به شدت واکنش متفاوت باشد، اما برخی از علائم رایج شامل موارد زیر هستند:

1. بثورات قرمز یا صورتی:
   • لکه‌های برجسته و خارش‌دار که ممکن است کوچک یا بزرگ باشند و معمولاً به سرعت ظاهر می‌شوند.
2. خارش شدید:
   • خارش یکی از علائم شایع کهیر است و ممکن است در برخی موارد بسیار شدید باشد.
3. تورم:
   • نواحی از پوست ممکن است متورم و دردناک شوند. این تورم به‌ویژه در پلک‌ها، لب‌ها و دست‌ها مشاهده می‌شود.
4. تغییرات اندازه و محل بثورات:
   • لکه‌های کهیر ممکن است به مرور زمان جابه‌جا شوند و ناپدید شوند، در حالی که لکه‌های جدیدی در مکان‌های دیگر ظاهر می‌شوند.

درمان کهیر

کهیر معمولاً به مرور زمان بهبود می‌یابد، اما برای تسکین علائم و جلوگیری از بروز مجدد آن، اقدامات درمانی مختلفی وجود دارد:

1. داروهای آنتی‌هیستامین:
   • توضیح: آنتی‌هیستامین‌ها می‌توانند به کاهش خارش و تورم ناشی از کهیر کمک کنند. این داروها معمولاً بدون نسخه در دسترس هستند و مصرف آن‌ها به‌ویژه در مواردی که علت کهیر آلرژی باشد، مفید است.
2. اجتناب از عوامل محرک:
   • توضیح: شناسایی و اجتناب از عواملی که باعث تحریک کهیر می‌شوند، از اهمیت بالایی برخوردار است. این عوامل ممکن است شامل غذاها، داروها، یا مواد تحریک‌کننده محیطی باشند.
3. کمپرس سرد:
   • توضیح: استفاده از کمپرس سرد می‌تواند به کاهش التهاب و خارش کمک کند.
4. استفاده از کرم‌های ضدخارش:
   • توضیح: کرم‌ها و پمادهای حاوی مواد ضدخارش مانند کالامین می‌توانند به تسکین موقت علائم کمک کنند.
5. داروهای ضدالتهابی:
   • توضیح: در موارد شدیدتر کهیر، پزشک ممکن است کورتیکواستروئیدها را برای کاهش التهاب و کنترل علائم تجویز کند.
6. درمان استرس:
   • توضیح: کاهش استرس از طریق تکنیک‌های آرامش‌بخش مانند مدیتیشن و یوگا می‌تواند به کاهش علائم کهیر کمک کند.
7. تزریق اپی‌نفرین:
   • توضیح: در موارد شدید و واکنش‌های آلرژیک خطرناک که به آن آنافیلاکسی می‌گویند، ممکن است نیاز به تزریق اپی‌نفرین (آدرنالین) وجود داشته باشد. این شرایط نیازمند مداخله فوری پزشکی است.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر کهیر شما بیش از چند روز ادامه داشته باشد یا علائمی مانند تورم شدید، مشکلات تنفسی، درد در قفسه سینه یا گلو، یا تب همراه آن باشد، باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین، در مواردی که کهیر به‌طور مکرر بازمی‌گردد، بهتر است با پزشک مشورت کنید تا علت آن مشخص شود و درمان مناسب انجام گیرد.

نتیجه‌گیری

کهیر یک واکنش پوستی شایع است که ممکن است به دلیل آلرژی، عوامل محیطی، یا شرایط داخلی بدن ایجاد شود. با شناسایی و اجتناب از عوامل محرک، استفاده از داروهای آنتی‌هیستامین، و مراقبت‌های مناسب می‌توان علائم کهیر را کنترل کرد و از بازگشت آن جلوگیری نمود. در موارد شدید، مشاوره با پزشک برای تشخیص دقیق و درمان مؤثر ضروری است.